GEO cho doanh nghiệp nhỏ: tuần đầu tiên với ngân sách 0 đồng

Nghe tin khách hàng bắt đầu hỏi ChatGPT trước khi chọn nhà cung cấp, phản xạ đầu tiên của nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ là mở ngân sách: chắc lại phải thuê thêm một dịch vụ nữa.

Khoan đã. GEO đang là mảnh đất hiếm hoi mà doanh nghiệp nhỏ có lợi thế hơn công ty lớn: cuộc chơi mới bắt đầu nên chưa ai chiếm chỗ, các việc hiệu quả nhất theo nghiên cứu đều là việc tay chân không tốn tiền, và bạn ra quyết định nhanh hơn phòng marketing mười người của đối thủ lớn.

Bài này là lộ trình tuần đầu tiên, chia thành bốn buổi, mỗi buổi chừng một tới hai tiếng, tổng chi phí đúng 0 đồng. Làm xong bốn buổi này, bạn đã đi trước phần lớn đối thủ cùng cỡ.

Buổi một: đo xem mình đang ở đâu

Chưa đo mà đã tối ưu là đi trong sương mù. Buổi đầu tiên chỉ làm một việc: biết hiện trạng.

Viết ra mười câu mà khách của bạn thật sự hỏi trước khi mua, không câu nào chứa tên công ty bạn. Mở ChatGPT, Perplexity và Google ở cửa sổ ẩn danh, hỏi từng câu, ghi vào một bảng tính: AI nhắc tên ai, dẫn nguồn nào. Quy trình chi tiết kèm cách đọc kết quả nằm trong bài tự kiểm tra thương hiệu có được AI nhắc không.

Kết thúc buổi một bạn có hai thứ quý: con số nền để ba tháng sau biết mình có tiến bộ không, và danh sách những cái tên AI đang giới thiệu thay vì bạn, tức bản đồ đối thủ theo cách nhìn của máy.

Buổi hai: mở cửa cho máy vào

Buổi này thuần kỹ thuật, nhưng ở mức ai cũng làm được, và nó xử lý những lỗi có thể chặn bạn hoàn toàn.

Việc thứ nhất, kiểm tra file robots.txt của website, mở bằng cách gõ tên miền của bạn thêm đuôi /robots.txt. Nhìn xem có dòng nào chặn các bot tên OAI-SearchBot, ChatGPT-User, PerplexityBot, Claude-SearchBot không. Nhiều website Việt chặn nhầm từ đợt lo AI lấy dữ liệu huấn luyện, mà quên rằng chặn cả nhóm bot tìm kiếm là tự xoá mình khỏi câu trả lời. ChatGPT lấy thông tin qua chỉ mục của Bing, nên việc thứ hai là vào Bing Webmaster Tools, dùng nút nhập thẳng từ Google Search Console, để chắc chắn site có mặt trong chỉ mục mà ChatGPT tra.

Việc thứ ba, gắn dữ liệu có cấu trúc cơ bản: khối Organization cho trang chủ, khối FAQPage cho trang có hỏi đáp thật. Nghe kỹ thuật nhưng thực chất là dán một đoạn code và sửa vài dòng chữ, code mẫu dán được ngay ở đây, người không biết lập trình làm được trong một buổi.

Buổi ba: sửa nội dung đang có, chưa cần viết mới

Đây là buổi có bằng chứng mạnh nhất. Nghiên cứu của nhóm Princeton tại KDD 2024, nghiên cứu lớn đầu tiên về chủ đề này, đo được rằng thêm số liệu cụ thể làm tăng khoảng 41% khả năng nội dung được đưa vào câu trả lời AI, thêm trích dẫn tăng khoảng 38%, dẫn nguồn tăng khoảng 34%. Cùng nghiên cứu đó: nhồi từ khoá làm giảm khoảng 10%.

Nghĩa là buổi này bạn không viết gì mới, chỉ mở ba tới năm trang quan trọng nhất của site và sửa theo ba phép.

Phép một, đổi câu chung chung thành câu có số. "Giao hàng nhanh toàn quốc" sửa thành "giao nội thành trong ngày, tỉnh xa 2 tới 3 ngày, đo trên đơn hàng năm nay". Số của chính bạn, không cần đi tìm đâu xa, chỉ cần dám viết ra.

Phép hai, mỗi trang thêm một khối trả lời thẳng. Sau đoạn mở đầu, viết một đoạn 40 tới 60 từ trả lời gọn câu hỏi chính của trang, kiểu đoạn mà nếu ai bứng nguyên ra khỏi trang vẫn hiểu được. AI bóc nội dung theo đoạn, đoạn tự đứng được là đoạn dễ được trích nhất.

Phép ba, rà và gỡ những chỗ nhồi từ khoá thời SEO cũ. Đọc to lên, chỗ nào nghe không giống người nói thì sửa. Giờ nó không những vô ích mà còn có hại, có số đo hẳn hoi.

Buổi bốn: một viên gạch đặt ra ngoài website

Phần lớn nguồn mà AI trích dẫn không nằm trên website của thương hiệu. Nghiên cứu Generative Pulse của Muck Rack trên hơn một triệu câu hỏi đo được trên 80% nguồn trích dẫn là báo chí và nội dung bên thứ ba. Đây là phần chậm nhất của GEO, nhưng có thể bắt đầu ngay với một viên gạch.

Chọn một trong ba việc vừa sức: trả lời thật kỹ một câu hỏi đúng chuyên môn của bạn trong một cộng đồng ngành có tiếng, đề nghị một khách hàng hài lòng viết vài dòng đánh giá có nhắc bối cảnh cụ thể, hoặc gửi một bài chia sẻ kinh nghiệm cho một trang tin ngành đang nhận cộng tác. Mỗi tuần một viên, một quý sau bạn có mười hai điểm hiện diện ngoài site, thứ mà thuật toán nào cũng coi là bằng chứng thương hiệu có thật.

Một ví dụ xuyên suốt cho dễ hình dung

Lấy một xưởng nội thất nhỏ mười lăm người làm ví dụ minh hoạ, số liệu là giả định nhưng tình huống thì rất điển hình.

Buổi một, chủ xưởng hỏi ba con AI mười câu kiểu "đơn vị nào thi công nội thất chung cư đẹp", "làm nội thất căn hộ 70 mét vuông hết bao nhiêu". Kết quả: không nền tảng nào nhắc tên xưởng, nhưng phát hiện quý hơn nằm ở chỗ khác: với nhóm câu hỏi giá, AI toàn trả lời chung chung theo mặt bằng, không dẫn được nguồn Việt Nam nào tử tế. Tức là chỗ đó đang trống.

Buổi hai, kiểm tra thì thấy robots.txt của website do bên làm web cũ dựng đang chặn tất cả bot lạ, trong đó có cả bot của Bing. Gỡ dòng chặn, đăng ký Bing Webmaster Tools. Riêng phát hiện này đã đáng cả buổi, vì trước đó xưởng không tồn tại trong chỉ mục mà ChatGPT tra.

Buổi ba, trang báo giá của xưởng đang viết "giá cả cạnh tranh, cam kết chất lượng". Sửa thành dải giá thật theo hạng mục, kèm một đoạn trả lời thẳng: nội thất trọn gói căn hộ hai phòng ngủ của xưởng thường rơi vào khoảng nào, thời gian thi công bao lâu, khoản nào hay phát sinh. Đúng loại nội dung mà buổi một cho thấy đang không ai cung cấp cho AI.

Buổi bốn, chủ xưởng nhờ một khách vừa nhận nhà viết đánh giá có bối cảnh cụ thể, và trả lời một câu hỏi về gỗ công nghiệp trong một nhóm cư dân lớn. Hai viên gạch đầu tiên nằm ngoài website.

Không có phép màu nào trong bốn buổi đó. Nhưng ba tháng sau, khi chạy lại bộ mười câu, xưởng này có cơ hội thật để xuất hiện trong câu trả lời về giá nội thất, đơn giản vì họ là người duy nhất trong ngách của mình đưa ra con số thật có nguồn. Trong một cuộc chơi mà đối thủ chưa nhập cuộc, làm đúng việc cơ bản đã là dẫn đầu.

Ba thứ đừng tốn thời gian trong giai đoạn này

Danh sách việc nên làm chỉ hữu ích khi đi kèm danh sách việc được phép bỏ qua.

Bỏ qua llms.txt. Nó đang được rao như việc bắt buộc, nhưng bằng chứng hiện có không cho thấy nó giúp được trích dẫn, Google nói thẳng là không hỗ trợ. Chi tiết trong bài llms.txt có tác dụng thật không.

Bỏ qua công cụ theo dõi trả phí. Bảng tính và mười câu hỏi chạy tay mỗi tháng cho bạn đúng thông tin cần trong nhiều tháng đầu. Mua công cụ khi chưa có quy trình là mua thêm biểu đồ, không mua thêm khách.

Bỏ qua tranh luận thuật ngữ. GEO, AEO, LLMO chồng nhau chín phần, việc phải làm là một, mình đã phân xử ở đây để bạn khỏi mất buổi tối nào cho nó nữa.

Sau tuần đầu thì sao

Nhịp duy trì rất nhẹ: mỗi tháng một lần chạy lại bộ mười câu hỏi và ghi kết quả, mỗi tuần một viên gạch bên ngoài, và mỗi khi viết nội dung mới thì viết theo chuẩn đã sửa ở buổi ba. Nếu site bạn có gắn GA4, dành thêm ba mươi phút dựng bộ lọc đo khách đến từ AI để có thêm một dòng số nền nữa.

Đến lúc nào đó bạn sẽ đứng trước câu hỏi có nên thuê ngoài cho nhanh không. Lúc đó bạn ở thế rất khác bây giờ: có số nền để nghiệm thu, có hiểu biết để chất vấn báo giá, và biết chính xác mình cần mua gì thay vì mua cả gói mù mờ. Bộ câu hỏi để bóc một bản báo giá GEO nằm trong bài tự làm GEO hay thuê agency.

Còn bây giờ thì chưa cần ví tiền. Chỉ cần bốn buổi, và buổi một có thể là tối nay.