Sáu doanh nghiệp. Một quán cà phê, một tiệm spa, một trung tâm tiếng Anh cho trẻ con, một phòng khám nha khoa, một xưởng đóng đồ gỗ, một văn phòng luật. Mình đưa Claude Design đúng một câu, y hệt nhau cho cả sáu, chỉ đổi tên ngành, không đưa thêm gì. Sáu trang ra cùng một khuôn.
Bài này đi kèm video trên kênh AI 5 Phút. Mọi lệnh trong video nằm ở đây, đánh mã L01 tới L10 để bạn tìm nhanh. Mọi con số là số mình tự chạy và tự đếm từ 30/09 tới 11/10/2026, trên tài khoản Claude của mình. Claude Design mỗi lượt ra một khác, nên bạn chạy lại sẽ không ra y hệt.
Sáu doanh nghiệp, một câu lệnh
L01Câu lệnh mở đầu, dán vào Claude Design, không chọn hệ thiết kế
Làm trang giới thiệu cho [phòng khám nha khoa] của tôi ở Hà Nội, cứ làm luôn, đừng hỏi lại.
Đổi phần trong ngoặc vuông thành ngành của bạn. Mình chạy đúng câu này sáu lần.
Nhìn bốn trang spa, nha khoa, xưởng gỗ, văn phòng luật. Một dòng chữ nhỏ viết hoa ở trên. Một tiêu đề chữ có chân to bên trái. Hai nút, một đậm một trắng. Một ô ảnh to bên phải. Và cả sáu trang cùng một tông nền trắng ngả kem:
- 6 trên 6 trang nền trắng ngả kem. Nha khoa và xưởng gỗ trùng đúng một mã màu, rgb(255,247,241).
- 4 trên 6 trang dùng chung một phông thân bài là Inter.
- 4 trên 6 lần Claude tự ghi trước khi làm: "chọn font và màu ngẫu nhiên". Ngẫu nhiên mà ra giống nhau tới mức này.
Che cái tên đi, bạn có biết đâu là phòng khám răng, đâu là văn phòng luật không? Nếu bạn là chủ phòng khám, khách vào trang của bạn sẽ thấy y như trang của văn phòng luật phố bên cạnh, vì người ta cũng gõ đúng câu đó.
Mình không trách con AI. Lỗi nằm ở chỗ mình chưa nói cho nó biết mình trông như thế nào.
AI không có gu, nó chỉ lấp chỗ bạn để trống
Bạn không nói phông chữ nào, nó lấy phông mặc định. Không nói màu, nó lấy nền trắng ngả kem. Không nói giọng văn thì nó viết ra mấy chữ ai cũng viết: nha khoa thì "chăm sóc răng miệng tận tâm", trung tâm tiếng Anh thì "giáo viên tận tâm", văn phòng luật thì "đồng hành pháp lý đáng tin cậy". Đọc xong không nhớ được ai là ai.
Chỗ trống lớn nhất là cái mình vừa làm: đưa nó đúng một câu, không nói một chữ nào về quán, về phòng khám, về chính mình. Nó không biết, nên nó đoán, và lần nào cũng đoán giống nhau.
Cái "chỗ ghi rõ" đó, dân thiết kế gọi là design system, tiếng Việt là hệ thiết kế. Đừng để cái tên làm bạn sợ. Nó chỉ là một tờ giấy, trên đó ghi:
- Màu này, mã màu này
- Chữ tiêu đề dùng phông này, chữ nội dung dùng phông này
- Nút bấm bo góc bao nhiêu, khoảng cách bao nhiêu
- Và một mục hầu như ai cũng quên: chữ viết ra sao
Bạn đưa tờ giấy đó cho AI trước khi nhờ nó làm bất cứ thứ gì. Cả bài này là đi làm tờ giấy đó.
Đi lấy, đừng ngồi nghĩ
Lần đầu mình ngồi tự nghĩ bảng màu, mất hai buổi tối, dựng ra nhìn như tờ rơi khuyến mãi. Đừng ngồi nghĩ. Đi lấy.
Tạo tờ giấy từ một ảnh chụp
- Mở claude.ai/design, kéo xuống, bấm thẻ Design systems, rồi Create design system, rồi Create here.
- Ô đầu tiên: tên và một hai câu về việc của bạn. Câu này quan trọng hơn bạn nghĩ, vì đó là chỗ bạn nói cho nó biết khách của bạn là ai.
- Tìm một trang web bạn thấy đẹp, chụp màn hình, kéo thẳng ảnh vào ô "fonts, logos and assets". Chụp bộ slide bạn thích, chụp bao bì ngoài siêu thị cũng được. Miễn là thứ thật, có người thật đã ngồi thiết kế.
- Ô ghi chú: ghi đúng tên phông. Vì sao phải ghi tên, xem phần bài kiểm tra năm chữ.
- Bấm Continue, rồi Generate. Chừng năm phút.
L02Ô "tên và mô tả" trong tờ khai Create design system
Nha Khoa Việt Tâm, phòng khám nha khoa ở Hà Nội, khách chủ yếu là gia đình có con nhỏ, ngại đi khám răng. Ghi chú: phông chữ là Be Vietnam Pro.
Thay bằng việc của bạn. Ghi ngành thật cụ thể: đừng ghi "ngành AI", ghi kiểu "kênh dạy AI bằng tiếng Việt cho người không rành kỹ thuật".
L03Để Claude lọc hộ 2.000 hệ thiết kế trên Refero
styles.refero.design (đọc là r-e-f-e-r-o) là kho hơn hai nghìn hệ thiết kế thật, bóc ra từ các sản phẩm đang chạy ngoài thị trường, viết sẵn ở dạng AI đọc hiểu được, miễn phí. Nhưng hai nghìn cái thì bạn lướt tới bao giờ. Nên mình không lướt, mình đưa link cho Claude:
Đi qua trang https://styles.refero.design, tìm cho mình 3 hệ thiết kế hợp nhất với [một kênh dạy AI bằng tiếng Việt cho chủ doanh nghiệp nhỏ, khán giả không rành kỹ thuật]. Cho mình 3 đường link, mỗi cái một câu vì sao hợp.
Lượt của mình: nó đọc 8 trang, trả về Repeat, Superr, Perk, và tự loại hai hệ rất đẹp vì "dùng chữ siêu mảnh, khi có dấu tiếng Việt sẽ khó đọc". Mình không hề bảo nó kiểm dấu. Đó là sức mạnh của việc nói cho nó biết bạn viết cho ai. Nếu hôm nào nó trả về ba cái chung chung, bạn tự lướt lấy chừng 15 cái ưng, dán đống link vào rồi bảo nó chọn hộ.
Xong bước này bạn phải có trong tay một bộ mã màu cụ thể. Không phải "màu xanh", mà là dãy ký tự bắt đầu bằng dấu thăng. Tờ giấy nha khoa của mình ra mã màu chính #FF8A66 và dòng "Font: Be Vietnam Pro, per explicit request".
Phông tiếng Việt: bài kiểm tra năm chữ
Đây là phần mình muốn bạn nhớ nhất, vì không tài liệu nước ngoài nào cảnh báo bạn chuyện này.
Phông chữ là thứ sửa ít công nhất mà đổi nhiều nhất. Người mới hay để nguyên phông AI đưa, và đó là dấu hiệu đầu tiên người ta nhận ra. Chỗ lấy phông miễn phí tốt nhất là fontshare.com: toàn bộ dùng cho việc kinh doanh được, không phải trả tiền.
Nhưng phần lớn phông đẹp trên thế giới không được làm cho tiếng Việt. Mình đi đếm thử cả 100 phông trên trang chủ Fontshare, ngày 11/10/2026:
- Chỉ 22 trên 100 phông đủ dấu tiếng Việt. Cả 22 đều là phông Google Fonts đăng lại.
- 15 trên 15 phông được xem nhiều nhất (Satoshi, Clash Display, General Sans...) rớt sạch.
- Không phông nào thiếu lẻ tẻ: hoặc đủ cả năm chữ, hoặc rớt cả năm.
Nên trước khi yêu một cái phông nào, làm bài kiểm tra này, mất năm giây. Ngay trên trang xem thử của phông đó luôn có một ô cho bạn gõ chữ vào. Xoá chữ mẫu đi, gõ đúng năm ký tự:
L04Gõ vào ô xem thử của bất kỳ phông nào
Ế Ứ Ỡ Ặ Ằ
Năm chữ đó gom đủ mấy kiểu dấu khó nhất: dấu chồng dấu, dấu móc, dấu ngã trên mũ. Nhìn kỹ, vì nó không vỡ theo kiểu bạn tưởng. Nó không mất dấu. Trình duyệt thấy phông thiếu chữ thì lẳng lặng mượn phông khác đắp vào, từng chữ một. Bạn được năm chữ như nhặt từ năm cái phông: cái đậm cái mảnh, chữ Ằ rời hẳn thành chữ Ă với dấu huyền đứng cạnh.
Trong video: Clash Display rớt. Satoshi, phông được xem nhiều nhất trang, cũng rớt. Anton thì năm chữ cùng một nét, dùng được. Tiếc năm giây còn hơn dựng xong cả bộ ảnh bìa rồi mới phát hiện.
Mẹo đi kèm: ghi tên phông, đừng ghi mô tả. Mình gõ "dùng phông có dấu tiếng Việt", chạy hai lần. Lần đầu nó chọn Lora với Manrope, lần sau Be Vietnam Pro. Cả ba đều đủ dấu, nhưng là hai bộ khác nhau, ra hai trang không cùng một nhà. Ghi đúng tên vào tờ khai thì nó ghi lại luôn: Be Vietnam Pro, theo yêu cầu.
Còn một chỗ nữa là fontesk.com, nhiều phông lạ hơn, nhưng mỗi phông một kiểu giấy phép, có cái chỉ cho dùng cá nhân. Định bán hàng bằng thiết kế đó thì đọc dòng giấy phép trước.
Bạn cần chốt được hai phông, một cho tiêu đề, một cho đoạn văn. Cả hai đều phải qua năm chữ này.
Chữ viết ra sao
Hình đẹp mà chữ nghe như máy viết thì bạn mất người xem ngay dòng đầu. Mình lấy ví dụ từ chính mình. Một ảnh bìa cũ của mình đề đúng năm chữ "Dùng AI theo cách mới". Nghe xuôi tai, nhưng đọc lại xem: không tên công cụ, không con số, không manh mối gì cho biết mở ra thì được gì. So với cái gần đây: "Một hồ 64GB, chia sao cho đúng". Cũng ngắn, nhưng có số, có thứ cụ thể.
Đó là một luật. Và luật đó phải nằm trong tờ giấy, không phải nằm trong đầu bạn. Cách lấy luật nhanh nhất là bắt AI đi học người giỏi trước khi viết.
L05Học 5 trang đầu ngành, dán vào Claude, bấm cho phép khi nó xin mở từng trang
Đi qua website của 5 [phòng khám nha khoa] đứng đầu Hà Nội. Cả 5 cái làm gì giống nhau ở dòng tiêu đề lớn và chữ trên nút bấm, mà mấy [phòng khám] yếu hơn không làm? Rút thành 5 luật, mỗi luật kèm một bài thử để tự kiểm.
Hai luật mình thích nhất trong lượt của mình. Luật một: tiêu đề là tên cộng nghề, và bài thử là xoá tên khỏi câu tiêu đề, nếu câu vẫn đúng với mọi phòng khám khác thì viết lại. Bạn nhớ trang nha khoa đầu bài không? "Chăm sóc răng miệng tận tâm, chính xác." Xoá tên đi, câu đó đúng với mọi phòng khám ở Hà Nội. Rớt. Luật năm: mỗi lời tự khen phải kèm một cái tên không phải của mình. "Hơn 80.000 ca trồng implant" mạnh vì đi kèm tên hãng làm trụ; "99% khách hài lòng" yếu vì đứng một mình.
Giờ mở tờ giấy nha khoa ra. Có một mục mình không hề yêu cầu: luật viết chữ. Nó tự viết từ đúng câu mô tả khách hàng trong L02. Xưng "bạn", gọi "bé", gọi "con". Viết "Khám răng nhẹ nhàng, cho cả gia đình" chứ đừng viết "Dịch vụ nha khoa toàn diện". Nút bấm phải là việc cụ thể, "Đặt lịch khám", không bao giờ là "Tìm hiểu". Một câu mô tả khách hàng mà nó tự rút ra được nửa bộ luật.
L06Dán 5 luật vừa học vào hệ thiết kế
Thêm 5 luật dưới đây vào phần luật viết chữ. Giữ nguyên luật cũ. [dán 5 luật từ L05 vào đây]
L07Giọng văn của riêng bạn, dán vào Claude Code kèm 5 bài bạn tự viết
Việc này lâu hơn nhưng đáng. Gom năm bài bạn tự viết, bài đăng, kịch bản, email, gì cũng được, miễn là chữ của bạn chứ không phải chữ AI. Đưa cho Claude kèm danh sách những thứ bạn cấm.
Đây là 5 bài mình tự viết. Rút ra bộ luật giọng văn của mình: cách mở bài, cách ngắt câu, từ hay dùng, từ không bao giờ dùng. Ghi thành file tone-of-voice.md. Những thứ mình cấm: - Mở bài bằng "Hôm nay mình sẽ nói về" - Kết bằng "Hy vọng video hữu ích" - Chữ tiếng Anh phải nói bằng tiếng Việt: build thành làm, output thành kết quả, [thêm bảng của bạn] Từ giờ mỗi lần mình sửa chữ của bạn, cập nhật luôn vào bộ luật.
Câu cuối đừng bỏ. Nó tự khá lên mỗi lần bạn sửa. Tờ luật giọng văn của mình có từ tháng Tư; mục đầu tiên nó ghi "câu ngắn, nhịp gấp, dấu chấm nhiều hơn dấu phẩy". Đúng cái tật nói của mình, và giờ nó viết theo được.
Icon và SVG: đừng bao giờ bảo nó tự vẽ
Còn hai ô trống trên tờ giấy, làm nhanh.
Mình thử bảo nó tự vẽ năm icon cho trang nha khoa: răng, lịch hẹn, bác sĩ, em bé, điện thoại. Nhìn lướt thì ổn. Mở ra đo từng cái: nét chỗ 2,5 chỗ 2 chỗ 1 px, đầu nét chỗ vuông chỗ tròn, cái bác sĩ nhìn mãi không ra. Năm cái còn tạm, ba chục cái cho cả một trang web là bắt đầu lệch.
Nên đừng bắt nó vẽ. Vào iconify.design, miễn phí, hơn 200 bộ. Chọn một bộ. Mình từng tải bốn bộ về trộn vào nhau, kết quả nhìn như tờ rơi chợ. Riêng bộ Lucide đã 1.856 icon, cái nào cũng cùng một nét, đủ dùng cả đời. Tải những icon bạn cần trong bộ đó, đưa cho Claude:
L08Đính kèm icon đã tải, dán vào Claude Design hoặc tờ khai hệ thiết kế
Dùng bộ icon này cho toàn bộ thiết kế, không tự vẽ icon. Nếu thiếu icon nào, vẽ thêm theo đúng bộ này: cùng khung, cùng độ dày nét, cùng đầu nét.
Bộ Lucide không có icon cái răng. Mình đưa nó bốn cái có sẵn, bảo vẽ thêm cái răng theo đúng bộ. Nó vẽ ra cái răng cùng khung 24×24, cùng nét 2 px, cùng đầu tròn với bốn cái kia. Đặt cạnh nhau là một nhà.
L09Thêm một câu khi yêu cầu bất kỳ icon hay sơ đồ nào
Làm icon và sơ đồ ở dạng SVG, giữ đường nét gọn để mình sửa màu sau.
SVG là ảnh vẽ bằng công thức thay vì bằng điểm ảnh: phóng to không vỡ, đổi màu bằng tay được, làm cho nhúc nhích được. Ảnh chụp người, ảnh chi tiết thì vẫn JPG như thường.
Còn ảnh minh hoạ: Claude Design không tự tạo ảnh. Sáu trang hồi đầu, trang nào cũng để trống ô ảnh. Phần tạo ảnh phải nối ra ngoài, làm bằng Claude Code, nói ở cuối bài.
Ghép lại, và chạy lại
Tờ giấy bạn vừa làm nằm sẵn trong mục Design systems: mã màu, phông, luật viết chữ. Bộ icon thả vào cùng chỗ đó. Lần sau mở thiết kế mới, chỉ việc chọn tờ giấy này ở ô Design system.
L10Mẹo mình thích nhất: trộn hai hệ, ghi vào ô ghi chú sau khi thả 2 ảnh chụp
Bê nguyên hệ thiết kế của một thương hiệu lớn về thì bạn được một bản sao. Đẹp, nhưng của người ta, nhìn là biết lấy ở đâu. Nên đừng bê một cái. Thả hai ảnh vào cùng một tờ khai, rồi chỉ rõ lấy gì ở đâu:
Lấy cách dàn chữ của ảnh thứ nhất: chữ to, đậm, nhiều khoảng trắng. Lấy bảng màu của ảnh thứ hai.
Nó làm đúng như vậy và ghi luôn vào mô tả: ảnh này lấy chữ, ảnh kia lấy màu. Cái ra được mang dáng của cả hai mà không giống hẳn cái nào. Đó mới là của bạn.
Chạy lại đúng câu lệnh mở đầu
Quay lại hai trang hồi đầu, nha khoa và văn phòng luật, hai cái mà che tên đi bạn không phân biệt được. Cùng câu L01, không sửa một chữ. Khác mỗi một chỗ: lần này mình chọn tờ giấy.
Nha khoa: chữ tròn đậm, nút màu san hô. Tiêu đề "Nha Khoa Việt Tâm khám răng cho trẻ em và cả nhà", tên cộng nghề, đúng luật một. Không còn một chữ "tận tâm" nào trên cả trang. Nút chính ghi "Đặt lịch khám", lặp đúng ba chỗ. Ngay dưới nút có dòng nhỏ: đặt lịch không mất phí, đổi hoặc huỷ bằng một cuộc gọi. Và câu mô tả đầu tiên nói thẳng với bố mẹ có con nhỏ: bé được làm quen với ghế khám trước khi điều trị, bố mẹ ngồi cạnh con suốt buổi. Vì trong tờ khai mình đã ghi khách của mình là ai.
Văn phòng luật: tiêu đề to giữa trang, nền trắng, điểm xanh, nghiêm và gọn.
Cùng một con AI. Cùng một câu lệnh. Khác mỗi tờ giấy.
Ba chỗ mình đã sụp
- Đưa tờ giấy một lần rồi tưởng xong. Chat chục lượt, AI quên sạch, quay về màu mặc định. Nó không dở, nó không nhớ. Mình còn tệ hơn: có tận ba tờ giấy, một cho web, một cho video, một cho ảnh bìa, nằm ba chỗ, và một tờ cũ đang được đặt làm mặc định. Lượt chạy đầu tiên của chính video này, nó lặng lẽ gắn tờ cũ đó vào cả sáu trang. Cách sửa: mỗi lần mở thiết kế mới, nhìn ô Design system xem nó đang cầm tờ nào. Ai dùng Claude Code thì gói tờ giấy thành một skill, còn chắc hơn.
- Đổi màu trước, đổi phông sau. Ngược rồi. Đổi màu là việc dễ nhất và ít ăn thua nhất, người ta nhận ra phông trước khi nhận ra màu. Làm phông trước.
- Trộn nhiều bộ icon khác phong cách. Một bộ thôi. Thiếu icon thì bảo AI vẽ thêm theo bộ đó, đừng tải bộ khác về.
Tầng cao hơn: làm với Claude Code
Mọi thứ phía trên chạy trên trình duyệt. Còn một tầng nữa, nhưng phải cài Claude Code, bản chạy thẳng trong máy bạn. Mình điểm nhanh để bạn biết là có.
- Hoạt hình theo lời nói: quay xong, lấy transcript có mốc tới từng chữ bằng Whisper, miễn phí, chạy trên máy. Đưa cho AI, bảo tìm 5 chỗ thêm hoạt hình sẽ giúp hiểu hơn, tra số liệu thật, dựng khớp đúng giây, xuất video. Mình đang chạy cái này cho kênh.
- Soi lại trang: một bộ công cụ miễn phí đi soi khoảng cách, thứ bậc chữ, độ tương phản cho người mắt kém, rồi sửa luôn. Bản rút gọn chỉ cần gõ "làm cái này đậm hơn" hoặc "nhẹ đi".
- Ảnh minh hoạ: mình tạo bằng kie.ai, gom gần hết mô hình tạo ảnh lớn vào một chỗ, trả theo lượt, rồi nối qua Claude Code bằng cách bảo nó tự cài kie.ai cho bạn. Xong thì gõ kiểu "tạo ảnh bìa cho mục này theo phong cách thương hiệu, 16:9, không chữ trong ảnh". Khoá kết nối của các dịch vụ đó là mật khẩu, đừng dán vào chỗ nào bạn chia sẻ ra ngoài, kể cả chat nhóm.
- Luật Apple: Apple công bố miễn phí toàn bộ luật thiết kế giao diện, cỡ chữ, vùng bấm, tương phản. Biến nó thành bộ luật cho AI và giữ nguyên mọi con số.
- Chuyển động: cuộn tới đâu hiện tới đó, tiêu đề ghim lại, thì bảo AI dùng GSAP, giờ đã miễn phí toàn bộ.
Việc cho bạn, làm trong hai mươi phút
Tóm lại một câu: AI không làm bạn giống người khác, nó chỉ lấp chỗ bạn để trống. Viết ra tờ giấy, chỗ trống hết.
- Mở thiết kế gần nhất bạn nhờ AI làm. Nó có nền trắng ngả kem, tiêu đề chữ có chân, dòng chữ nhỏ viết hoa phía trên không?
- Lên Fontshare chọn hai phông, gõ thử Ế Ứ Ỡ Ặ Ằ (L04). Cả hai phải qua.
- Vào Design systems, tạo mới: một câu khách của bạn là ai, thả ảnh trang web bạn thích, ghi đúng tên hai phông (L02).
- Gõ lại đúng câu lệnh cũ, lần này chọn tờ giấy. So hai cái.
Bạn làm xong mà kẹt chỗ nào thì để lại bình luận dưới video, mình xem. Còn nếu muốn mình làm tiếp phần cài Claude Code, gói tờ giấy thành skill để nó không bao giờ quên nữa, gõ cho mình một chữ: code.
Câu hỏi thường gặp
Hệ thiết kế (design system) cho Claude Design là gì?
Là một bản mô tả ngắn, ghi mã màu, tên phông cho tiêu đề và thân bài, bo góc, khoảng cách, bộ icon và luật viết chữ. Trong Claude Design nó nằm ở mục Design systems, tạo từ một ảnh chụp trang bạn thích trong khoảng năm phút, và bạn chọn nó ở ô Design system mỗi lần mở thiết kế mới.
Vì sao thiết kế AI làm ra nhìn là biết AI làm?
Vì AI lấp mọi chỗ bạn để trống bằng giá trị mặc định: phông Inter, nền trắng ngả kem, tiêu đề chữ có chân bên trái, hai nút cạnh nhau, ô ảnh bên phải. Ai gõ cùng một câu lệnh cũng nhận được đúng khuôn đó. Trong lượt thử của mình, sáu ngành khác nhau ra sáu trang cùng khuôn, bốn lần nó tự ghi là "chọn ngẫu nhiên".
Làm sao biết một phông chữ có hỗ trợ tiếng Việt?
Mở trang xem thử của phông, xoá chữ mẫu, gõ năm chữ Ế Ứ Ỡ Ặ Ằ. Nếu năm chữ cùng một nét thì dùng được. Nếu chữ chỗ đậm chỗ mảnh, hoặc chữ Ằ tách rời dấu, là trình duyệt đang mượn phông khác đắp vào, phông đó không có tiếng Việt. Trên trang chủ Fontshare, mình đếm chỉ 22 trên 100 phông qua được bài thử này.
Claude Design có tạo được ảnh minh hoạ không?
Không. Claude Design để trống ô ảnh và chờ bạn kéo ảnh thật vào. Muốn tạo ảnh thì nối ra ngoài, ví dụ qua kie.ai bằng Claude Code, rồi kéo ảnh về.
